Słowniczek
漢字 KANJI (czyt. “KANDŻI”, 漢 Chiny, 字 znak/litera) – podstawowe elementy pisma japońskiego pochodzące z Chin. Każdy znak KANJI reprezentuje pewne podstawowe pojęcie, w odróżnieniu od znaków HIRAGANA 平仮名 i KATAKANA 片仮名 (平 powszechność, 仮tymczasowość, 名imię/nazwa, 片 fragment, 仮名 znak kana), które reprezentują sylaby.
Proste słowa można zapisać przy pomocy pojedynczego KANJI, jednak do tych bardziej złożonych potrzebnych jest kilka znaków.
平仮名 HIRAGANA
片仮名 KATAKANA
押忍 OSU (czyt. „US”) – najważniejsze słowo w Karate Kyokushin, powstałe z połączenia słów “pchać/naciskać” 押 i “wytrzymywać” 忍 co symbolizuje “parcie przez trudności”. Jest to odzew jakim karateka odpowiada na komendy potwierdzając swoją gotowość. Najczęściej oznacza po prostu “tak”, ale wypowiadane jest również na powitanie i pożegnanie. Powszechnie używane jest też jako pozdrowienie czy zwrot grzecznościowy przyjmując takie znaczenia jak „proszę”, „dziękuję” czy „przepraszam”.
Liczebniki
Podstawowe słowa
不動立ち FUDO DACHI (不 nie/zaprzeczenie, 動 ruch, 不動 nieruchomy/niezachwiany, 立ち pozycja) – pozycja wyjściowa w Karate Kyokushin. Mamy w niej zaciśnięte pięści, a podczas jej przyjmowania krzyżujemy ręce na piersi, a następnie opuszczamy je przed sobą tak, aby pięści znalazły się tuż poniżej pasa. Stopy mamy na szerokości bioder a nogi lekko ugięte.
礼 REI – ukłon. Wykonywany na powitanie, pożegnanie, przy wejściu do DOJO, w podziękowaniu, czy podczas ceremonii rozpoczęcia lub zakończenia treningu w pozycji SEIZA.
正座 SEIZA (正 właściwy, 座 siedzieć) – pozycja klęcząca, w której siedzimy na piętach, palce stóp są obciągnięte, plecy proste a pięści ułożone na udach.
黙想 MOKUSOU (黙 cisza, 想 myślenie) – cicha medytacja z zamkniętymi oczami.
空手着 KARATE-GI (着 strój) – strój do ćwiczenia karate.
帯 OBI – pas.
気合 KIAI (気 duch, 合 połączenie) – okrzyk.
畳 TATAMI – mata.
握手 AKUSHU (czyt. „AKUSZU”, 握 chwytać) – podanie sobie obu rąk.
始 HAJIME (czyt. „HADZIME”) – start.
止め YAME (czyt. „JAME”) – stop.
右 MIGI – prawo.
左 HIDARI – lewo.
赤 AKA – czerwony.
白 SHIRO (czyt. „SZIRO”) – biały.
前 MAE (czyt. „MAJ”) – w przód/przed siebie.
下がり SAGARI (下 schodzić/obniżać) – iść w tył.
休め YASUME (czyt. „JASUME”, 休 relaks) – rozluźnić się.
正面 SHOMEN (czyt. „SZOMEN”, 正 właściwy, 面strona/powierzchnia) – przód jako główny kierunek DOJO.
お互い OTAGAI (互 razem/wzajemnie) – do siebie nawzajem.
Stopnie i rangi
級 KYU (czyt. „KJU”) – stopnie uczniowskie. Osoby początkujące zaczynają z białym pasem, a następnie zdaje na kolejne stopnie zaczynając od 10 KYU.
Stopnie dziecięce
(poniżej 15 roku życia)
Stopnie seniorskie
(powyżej 15 roku życia)
段 DAN – stopnie mistrzowskie reprezentowane przez złote belki na czarnym pasie zaczynając od 1 belki czyli pierwszego stopnia DAN. Najwyższym stopniem jest 10 DAN (Judan) i jedynie sam Sosai posiadał go po tym jak został mu on nadany przez władze Japonii.
後輩 KOHAI i 先輩 SENPAI (後 późniejszy, 輩 kolega, 先 pierwszy/wcześniejszy) – osoba z wyższym stopniem to SENPAI, a osoba mniej doświadczona czy z niższym stopniem to KOHAI. Relacja SENPAI-KOHAI opiera się na głębokim szacunku wobec osób starszych, bardziej doświadczonych i posiadających większą wiedzę oraz umiejętności (postawa KOHAI) oraz prezentowaniu postawy godnej naśladowania i wsparciu wobec osób młodszych stażem (postawa SENPAI). Relacja ta NIE MOŻE opierać się na dominacji czy przemocy. Każdy KOHAI powinien ćwiczyć z myślą o tym, że sam kiedyś będzie wzorem dla innych, a każdy SENPAI powinien pamiętać, że kiedyś sam potrzebował przewodnika.
先生 SENSEI (生 życie/narodziny) – dosłownie “ten, który żyje przed innymi”. Osoba stojąca wyżej w hierarchii niż SENPAI. Określenie na nauczyciela, mentora lub mistrza. Potocznie każda osoba posiadająca co najmniej 1 DAN, jednak formalnie tytuł ten przysługuje dopiero od 3 stopnia DAN.
師範 SHIHAN (czyt. „SZIHAN”, 師 nauczyciel/mistrz, 範 przykład/wzór) – dosłownie “wzór nauczyciela”. Osoba stojąca wyżej w hierarchii niż SENSEI. Osoba posiadająca co najmniej 5 DAN, który jest ostatnim stopniem zdobywanym poprzez przystąpienie do egzaminu. Wyższe stopnie DAN przyznawane są za zasługi dla rozwoju Kyokushin.
Symbole Karate Kyokushin
眎空 KANKU (眎 patrzeć/obserwować, 空 niebo) – symbol Kyokushinkai zaczerpnięty z KATA o tej samej nazwie oznaczający nieustanne dążenie do doskonałości.
心 KOKORO – symbol Shinkyokushinkai mający swoje korzenie w kanji o tej samej nazwie, oznaczającym “umysł i serce”.
Filary treningu Karate Kyokushin
基本 KIHON
基 – podstawa/źródło, 本 – główny
移動稽古 IDOGEIKO
移 – zmiana/przejście, 動 – ruch, 移動 – przemieszczanie się, 稽 – myśleć, 古 – stary/poprzedni, 稽古 – trening
型 KATA
Trening poruszania się różnych pozycjach, któremu często towarzyszy wykonywanie kombinacji technik ręcznych i nożnych. Trening nie tylko rozwijający umiejętności techniczne, ale również mający na celu poprawę równowagi, koordynacji, płynności ruchów oraz wzmacnianie kończyn dolnych.
組手 KUMITE
組 – grupa/zespół, 手 – ręka
Dosłownie “grupowanie się rąk”. Walka z przeciwnikiem. Najtrudniejszy i najważniejszy aspekt treningu karate, podczas którego należy wykorzystać umiejętności nabyte podczas treningu KIHON, IDOGEIKO i KATA do kontroli przeciwnika. Walka w Kyokushin opiera się na uderzeniach rękami, kopnięciach, blokach i czasami podcięciach, a docelowo odbywa się bez ochraniaczy z użyciem gołych pięści i stóp. Nie występują w niej natomiast chwyty czy rzuty, jak np. w judo. Podczas walki na treningu czy w rywalizacji sportowej, ze względów bezpieczeństwa, zabronione jest atakowanie stawów, krocza oraz głowy za pomocą rąk. Tego typu techniki praktykowane są jako elementy KIHON i służą jedynie do samoobrony.
Maciej Mazur kontra Yuji Shimamoto w finale 12-tych Otwartych Mistrzostw Świata Karate Shinkyokushin WKO w Tokio (2019 rok).
武道 BUDO
武 – walka, 道 – droga
Dsłownie „droga walki”. Mianem budo określa się proces doskonalenia się karateki poprzez trening ciała i umysłu oraz stosowanie się do zasad PRZYSIĘGI oraz ETYKIETY DOJO. Celem budo jest nie tylko rozwój fizyczny i techniczny w karate, ale przede wszystkim dążenie do bycia lepszym człowiekiem. Zarówno przysięga, jak i zasady etykiety wywodzą się z ideologii samurajów zwanej BUSHIDO (武士 wojownik).
Przysięga Dojo
道 – droga, 場 – miejsce, 訓 – lekcja/nauczanie
I
Będziemy ćwiczyć nasze serca i ciała dla osiągnięcia pewnego, niewzruszonego ducha.
II
Będziemy dążyć do prawdziwego opanowania sztuki karate, aby kiedyś nasze ciało i zmysły stały się doskonałe.
III
Z głębokim zapałem będziemy starać się kultywować ducha samo wyrzeczenia się.
IV
Będziemy przestrzegać zasad grzeczności, poszanowania starszych oraz powstrzymywać się od gwałtowności.
V
Będziemy spoglądać w górę ku prawdziwej mądrości i sile porzucając inne pragnienia.
VI
Będziemy wierni naszym ideałom i nigdy nie zapomnimy o cnocie pokory.
VII
Przez całe nasze życie poprzez dyscyplinę karate, dążyć będziemy do poznania prawdziwego znaczenia drogi Kyokushin.
Etykieta Dojo
Etykieta Dojo to zbiór wszystkich zasad dotyczących zachowania i postawy, jaką powinien prezentować karateka, które nie są zapisane w Przysiędze Dojo. Nie są one tak ściśle ustalone w jednej niezmiennej formie jak właśnie przysięga, i mogą różnić się delikatnie w różnych Dojo. Etykieta uczy pokory, dyscypliny i szacunku do siebie poprzez szacunek do innych, treningu, ciężkiej pracy oraz miejsce w którym ćwiczymy. Poniżej przedstawiamy naszym zdaniem jej najważniejsze zasady: